Բլոգի Արխիվ

Երիտասարդական ֆորում Թեղուտի հիմնախնդրի մասին

«Թեղուտի պաշտպանության քաղաքացիական նախաձեռնությունը» հունիսի 16-ին, ժամը՝ 13:00-16:00, Վանաձորի «Խաղաղության երկխոսություն» ՀԿ-ի գրասենյակում (Մյասնիկյան 12/40) հեռ. +374 (322) 2 13 40 կազմակերպում է երիտասարդական ֆորում Թեղուտի հիմնախնդրի մասին:

Ֆորումի նպատակն է հանրությանը ներկայացնել Թեղուտի խնդիրը և այս խնդրով մտահոգված մարդկանց հնարավորություն տալ ներգրավվելու աշխատանքային գործընթացների մեջ (արդեն գոյություն ունեցող «Թեղուտի պաշտպանության քաղաքացիական նախաձեռնության» շրջանակներում կամ այլ):

Օրակարգ
13:00 – 15:00 – նախաձեռնության ակտիվիստները կներկայացնեն Թեղուտի խնդիրը՝
բնապահպանական
սոցիալ-տնտեսական
առողջապահական
իրավական
քաղաքացիական համատեքստում

Ընթացքում կցուցադրվեն նաև թեմային առնչվող ֆիլմեր և տեսահոլովակներ:

15:20 – 16:00- աշխատանքային փոքր խմբերով քննարկումներ, որտեղ մասնակիցները կարող են ավելի մանրամասն ծանոթանալ նախաձեռնության աշխատանքներին և հանդես գալ առաջարկներով:

Կոնտակտային հեռախոսահամար 093014565

Այն ամենն, ինչ շողում է․․․

Բարեւ՛, վերջերս համացանցում փնտրում էի բաց շահագործվող հանքերի եւ պոչամբարների մասին տեղեկություն ու նկարներ եւ պատահական հանդիպեցի մի հոսվածի, որը գրվել էր մի կանադացու բլոգում, ով այցելել էր Ֆիլիպիններ՝ տեսնելու ու ուսումնասիրելու Կանադայի կողմից այնտեղ երկարաժամկետ շահագործման ենթարկված 2 բաց հանքերի տեղանքների ու այնտեղի բնակչության վիճակը։ Պատմությունը շատ հետաքրքրեց, քանի որ անչափ նմանություն կար մեր երկրում կատարվող իրադարձություններին։ Ավելի ճիշտ այս հոդվածը կարդալուց հետո ես պատկերացրեցի, թե ինչ է կատարվելու Հայաստանում ու մասնավորապես այն շրջաններում, որտեղ անխնա վնասում են բնությունն ու շահագործում մեր երկրի համար անթույլատրելի չափերի հանքեր։ Միանգամից որոշեցի այն թարգմանել եւ ներկայացնել ձեզ։ Թարգմանության զգալի մասը կատարեց իմ լավ ընկեր Սիրարփի Սահակյանը : Փորձեցի կապնվել հեղինակի հետ, սակայն արդեն մի քանի օր անցել է, բայց նա դեռ չի պատասխանել իմ նամակին, որի մեջ ես թույլտվություն էի խնդրել օգտագործել նյութը եւ   գրել էի Թեղուտի մասին ։

Մի խոսքով, թե ինչքանով է լավ ստացվել, գնահատեք ինքներդ, բայց հիմնական իմաստը ամբողջությամբ պահված է։

Այն ամենն ինչ շողում է

Հեղինակ Ալեքս Ֆելիպե։ 2009 թվական

Ընդունելը, որ ես Կանադացիեմ, երբեք այդքան դժվար չէր եղել, որքան այն ժամանակ ,երբ ես անցյալ ձմեռ ուղեւորվեցի Ֆիլիպիններ՝ լուսանկարելու Կանադային պատկանող 2 բացահանքերը։ Այն փաստն անգամ, որ ես նույնպես ֆիլիպինցու արյուն ունեմ, չօգնեց։

Ես գնացի Marinduque կղզի եւ այցելեցի ՝ Placer Dome ընկերության կողմից շահագործված Marcopper-ի հանքավայրը, որը սկսել էր շահագործվել 1969 թվականին։ Հանքը փակվել է 1996թ-ին Boac գետի աղտոտվածության պատճառով . աշխարհի ամենախոշոր հանքարդյունաբերական աղետներից մեկը, որտեղ ամբարտակի ճեղքվածքը լցվել էր 3-4 միլլիոն տոննա թունավոր, ծանր մետաղներով հարուստ մնացորդներով ։Կանադական հարկատուները Կանադական թոշակային ծրագրի միջոցով շուրջ 350 միլլիոն դոլլարի ներդրում են կատարել Marinduque – ի հանքում։

Ես գնացի տեղանք, որպեսզի աչքերովս տեսնեմ երկարաժամկետ հանքարդյունաբերության հետեւանքները։. Համեմատելու համար ես նաեւ այցելեցի Toronto Ventures Incorporated (TVI)-ին պատկանող հարավային մեծ կղզի Mindano-ում գտնվող Canautan սարի վրայի ավելի նոր հանքավայրը, որի շահագործումը սկսել էր 2005թ-ին։ Այդ տարի համայնքի ներկայացուցիչները մեկնել էին Կանադա, որպեսզի պարլամենտում խոսեին ընկերության կողմից Canatuan-ում մարդկային իրավունքների խախտումների մասին։ Լիբերալները պատասխանեցին՝ հանձնարարելով կոմիտեին ստեղծել ուղեցույցներ՝ Կանադական հանքարդյունաբերող ընկերությունների համար երկրի ներսում եւ արտասահմանում։Հետո նրանք մերժել էին կոմիտեի առաջարկները։ Չնայած համայնքի բողոքներին TVI-ը CIDA -ի կողմից կանադական ֆոնդերից ստանում է ֆինանսավորում՝ ծրագիրը իրականացնելու համար։ Կարդալ ավելին »

Նեռվերս գնաց, ա՛յ մարդ է՛․․․

Այ մա՛րդ, Անժելա Սարգսյանից պրծանք, հիմա էլ Սերգեյ Դանիելյան ենք պարացնելու։ Էս 2 օր ա մատներս եմ մաշում՝ էս թեմայի շուրջ մեկնաբանություններ ու գրառումներ անելով։ Նյարդերս արդեն տեղի են տալիս սենց բաներից։ Նրանից, որ մարդիկ քեզ չեն հասկանում, ու քիչ ա չեն հասկանում, մի հատ էլ չհասկանալով դնում բան- ման են գրում, հետո էլ չեն ուզում լսած եղնեն․ խուսափում են՝ անունը դնելով «թեմայից շեղվել»։

Դեեեեեեե, քանի որ բլոգումս հաստատ ես կարամ մինչեւ վերջ արտահայտեմ այն, ինչ մտածում եմ , որոշեցի վերջ դնել այս ամենին ու էլ չանդրադառնալ այս թեմային։

Նախ հիշեցնեմ, որ երեկ դերասան Սերգեյ Դանիելյանը գրեց մի հոդված էկոլոգիայի մասին, որում ակնհայտ ու լուրջ սրտացավություն կար բնության ու շրջակա միջավայրի հանդեպ։ Իսկապես դուխ կար այդ ամենի մեջ, բաաաաաաաաաաաաայց, մի մեծ սխալ էր թույլ տվել՝ Լոռվա մարզի ողջ բնակչությանը հասցնելով ըստ իս ամենածանր մարսվող վիրավորանքներից մեկը, այն է ՝ «Հայաստանի Լոռու մարզի բնակչությունը այնքան է լյումպենացված, որ փողի դիմաց պատրաստ է ամեն ինչի, անգամ կարող է աչք փակել հարազատ երեխայի նկատմամբ սեռական ոտնձգությունների վրա» ։

Ես ուրախ եմ, որ դերասանը դեմ է մանկապղծությանը, բայց դե չի կարելի մեկ-երկուսի արարքը հիմք ընդունելով՝ վիրավորել հազարների ու «լոռեցի» անվանը այդպիսի պիտակ կպցնել։

Մի խումբ ֆեյսբուքյան օգտատերեր՝ այդ թվում նաեւ ես, որոշեցինք արագ հայտարարություն կազմել եւ պահանջել դերասանից, որպեսզի հրապարակավ ներողություն խնդրի եւ հոդվածից հանի այդ տողերը։

Ամեն ինչ արվեց, ու վաաաաաաաայ էդ անելուն․ Միանգամից լրատվականները որսացին պահն ու սկսեցին գրոհել ամբողջ համացանցը (Անժելա Սարգսյան 2) : Ֆեյսբուքը կիսվեց 2 մասի․ ոմանք գտնում էին, որ պետք չէր խորանալ բառերի մեջ եւ հասկանալ միայն հոդվածի բուն իմաստը, ոմանք էլ խիստ դատապարտում էին, անգամ անվայել բառե

րով մեկնաբանություններ, սպառնալիքներ էին թողնում։ Երկու տեսակետի մեջ էլ տրամաբանություն կա։ Այն որ դերասանը արտահայտվում  է բնավերիչների դեմ, երեխաների հանդեպ սեռական ոտնձգությունների դեմ, դա լավ է։ Բայց մյուս կողմից չես կարում կուլ տաս են ինչ-որ կուլ չի գնում՝ անկախ ամեն ինչից։

Երբ Սյունիքի մարզպետը բնապահպաններից մեկին «Ճպուռ» անվանեց, բոլորը սկսեցին քարկոծել, դատապարտել, բայց ոչ մեկ չմտածեց , որ կարող ա ուրիշ իմաստով ա ասել։ Ես նրան չեմ գովում, բայց երեւույթը նույնն է՝ վիրավորանք, անկախ նրանից, թե ում կողմից է հասցվում այն՝ դերասանի, որը բնապահպան է, թե՞ մարզպետի, որը բնավերիչ է։  Հենց այս կողմնակալ ու ոչ ադեկվատ վերաբերմունքն է նույն երեւույթի նկատմա

մբ,որն ինձ դուր չի գալիս։ Դա արդեն պառակտում է մարդկանց ու լավ հետեւանքներ չի թողնում։
Այս 2 օրը ես սպառեցի ողջ էներգիաս, որը մտադիր էի սպառել հանուն լավ բանի՝ հանուն Թեղուտի պաշտպանության, բայց ինչ ստացվեց․ ես 2 օր միայն բանավիճում էի, գրոհում ու պաշտպանվում էի, գրում ու ջնջում էի, որն իսկապես ավելորդ էր ու շատ վատ հետք թողեց թե՛ իմ, թե՛ իմ շրջապատի վրա։

Ժողովուրդ ջա՛ն, չկարծեք, որ մենք՝ լոռեցիներս, չենք մտածում, որ Սերգեյ Դանիելյանը լավ բան էր ուզում անել։ Մենք դա լավ գիտակցում ենք, Մենք իրենից շնորհակալ ենք։ Բայց այդ ամենը կուլ տալն անհնար էր։ Դուք միայն մի հարցի պատասխանեք ինքներդ ձեզ՝ «Համաձայն ե՞ք նույն տիպի վիրավորանք ստանալ ու լռել, կուլ տալ միայն այն պատճառով, որ դա նպաստում է Թեղուտի պաշտպանությանը»։  Եթե «Ո՛Չ»- հալալ ա ձեզ, իսկ եթե «ԱՅՈ՛»․․․ էլի հալալ ա ձեզ․․․․

Հ․Գ․ Սերգեյ Դանիելյանը տղամարդավարի արեց այն, ինչ պետք էր անել՝ ներողություն խնդրեց՝ ընդունելով իր սխալը։

Այսքանով ես «Pass» , ես էլ սրա մասին ոչ կխոսամ, ոչ էլ կգրեմ․․․ ոչ ժամանակ կա, ոչ էլ նեռվեր ու հավես։ Ավելի կարեւոր բաներ կան անելու։

ԹԵՂՈՒՏԸ ՄԵԶ ՊԱՀԱՊԱՆ

Մամլո հաղորդագրություն. Դեպի Թեղուտ

ԱՐՇԱՎ ԱԿՑԻԱ ԴԵՊԻ ԹԵՂՈՒՏ

Հունվարի 15-ին բոլորս դեպի Թեղուտ: Բնապահպան ակտիվիստները կազմակերպում են ճանաչողական արշավ-ակցիա, որով կսկսվի նոր գործողությունների շարքը` ի պաշտպանություն Թեղուտի: Ներակացնելու ենք Թեղուտի հիմնախնդիրը` իր բոլոր բազմազան կողմերով: Մասնակիցները հնարավորություն կունենան սեփական աչքերով տեսնելու անտառը, շրջակա գյուղերը և հանքային ավերը:  Ավտոբուսներով Երևանից շարժվելու ենք Վանաձոր, այնտեղ հանդիպելու ենք Վանաձորի ակտիվիստներին` իրականացնելու ենք կարճ տեղեկատվական ակցիա և շարունակելու ենք ճանապարհը դեպի Թեղուտ: Թեղուտում նախատեսվում է մոտ 4կմ քայլարշավ: Ակցիայի մասին ավելին` http://www.facebook.com/events/109406975845970/

Թեղուտը Լոռվա մարզում է: Այն Հայաստանի ամենալավ պահպանված անտառն է: Թեղուտի հանքարդյունաբերական ծրագիրը, որը հաստատվել է 2007 թ. ՀՀ Սահմանադրության, օրենքների և միջազգային կոնվենցիաների բազմաթիվ խախատումներով,  իր չափերով և նախատեսվող ավերածությունների ծավալով ամենամեծն է անկախ Հայաստանի պատմության մեջ: Վերանալու և թունավորվելու է ավելի քան 1500 հեկտար էկոհամակարգ` իր անտառով, գետերով, հազվագյուտ կենդանական ու բուսական տեսակներով: Շուրջ 70 հա անտառ արդեն հատվել է և ընթանում է հանքի ենթակառուցվածքների շինարարությունը:  2012 թ. գարնանը նախատեսվում է սկսել պայթեցումները հանքի տարածքում: Թեղուտում կառուցվելու է կովկասյան տարածաշրջանի ամենամեծ պոչամբարը`  500 միլիոն տոննա խիստ թունավոր թափոններով, որոնք շատ մեծ հավանականությամբ օդի, ջրի, հողի միջոցով թափանցելու են  մարդկային օրգանիզմ` առաջացնելով նյարդային, թոքերի, սրտանոթային հիվանդություններ, մաշկի քաղցկեղ, սաղմի զարգացման արատներ:

Հանքարդյունաբերական գաղութների վերածված պետությունների (աֆրիկյան, հարավ-ամերիկյան, ասիական) փորձից հայտնի է, որ այդ երկրների բնակչության բարեկեցությունը չի ավելացել, հարստությունը լցվել է կոռումպացված պաշտոնյաների և մասնավոր բիզնեսի գրպանը: Երկրները վերածվել են զարգացած պետությունների հանքահումքային կցորդների, իսկ բնակչությունը մնացել է կոտրած տաշտակի առջև` կորցնելով թե՛ բնական ռեսուրսները, թե՛ շրջակա առողջ միջավայրը: Միջազգային այս փորձի վկայությունն են հանդիսանում նաև ՀՀ-ում գործող բոլոր հանքերը:

Բոլորս դեպի Թեղուտ … ոչնչացման ենթակա անտառի 95 տոկոսը դեռ կանգուն է:

Ակցիայի սկիզբը Երևանից` հունվարի 15-ին, առավոտյան 08:00, Բարեկամություն մետրոյի մոտից (Կիևյան փող.): Գրանցվելու և հավելյալ տեղեկությունների համար խնդրում ենք զանգել` Արփինե091309574, Գոռ 094129543, Եղիա 055878757: 

Վանաձորից եկողներին խնդրում ենք զանգել Միքայել 055614140, կամ «ԽԵ» ՀԿ 032246059

Թեղուտի պաշտպանության քաղաքացիական նախաձեռնություն