Բլոգի Արխիվ

Ես, Թռչկանը, Քրիստոֆն ու «Մարսելյեզը»

Բարեւ,

Ուղիղ մեկ տարի առաջ այս օրը՝ Նոյեմբերի 3-ին ՀՀ վարչապետը կառավարության նիստում հայտարարեց Թռչկանի ջրվեժին հատուկ պահպանվող տարածքի ստատուս տալու մասին՝ վերջ դնելով բնապահպանական պայքարի այդ մասին: Այսօր մեր տարելիցն է: Թռչկանն իրոք մեծ հաղթանակ էր, չնայած որ մասշտաբները փոքր էին: Շնորհավորում եմ բոլոր «Թռչկանցնիներին» հաղթանակի առթիվ:

Այսօր ես եւ կանադացի Քրիստոֆը, ով նույնպես մեր խելքի մարդ է ու ժամանակին պայքարել ու մինչեւ հիմա էլ պայքարում է բնության ամեն մի մասնիկի համար Կանադայում, գնացինք Թռչկան: Քրիստոֆին անչափ հետաքրքրեց Թռչկանի դեպքը, քանի որ Կանադայում նրանք նույնպես պայքարում են հենց ՀԷԿ-ի կառուցման դեմ, որը կանադական կառավարությունը կառուցում է՝ էլեկտրաեներգիան տեղի հանքերից մեկին էժան վաճառելու համար:

Շատ լավ հիշողություններ արթնացան: Մտովի վերհիշում էի Չիչխանի ձորի յուրաքանչյուր մետրը: Ճանապարհին Քրիստոֆին պատմեցի շարժման ողջ ընթացքը: Շատ ուրախացել էր, որ մեզ մոտ հաջողվել էր անել այն, ինչ ցավոք իր երկրում դեռ չի ստացվում անել: Հիացած էր բնությամբ, ամեն քայլափոխի ցանկանում էր կադր վերցնել:

Ճանապարհին տեղի ունեցան մի քանի զվարճալի դեպքեր: Օրինակ մեզ հանդիպեց Շիրակամուտի (Նալբանդ) գյուղացիներից մեկը, ով ձորում գոմ էր կառուցում: Ցանկություն հայտնեց մեքենայով տանել, բայց քանի որ մեր հիմնական նպատակը քայլելն էր, մենք շնորհակալություն հայտնեցինք ու հրաժարվեցինք: Սակայն Ուստա Լալիկը խնդրեց, որ մենք հետդարձի ճանապարհին կանգ առնենք իր մոտ: Իհարկե համաձայնեցինք ու շարունակեցինք ճանապարհը: Արդեն ջրվեժ հասնելուն մի քանի հարյուր մետր էր մնում, երբ հանդիպեցինք «Հայանտառի» ներկայացուցիչներին, որոնց հետ նույնպես մի քանի բառ փոխանակեցինք: Պարզվեց, որ նրանք ծառ տնկելու մտադրություն ունեն եւ ուսումնասիրում էին տարածքը: Ճիշտն ասած այդ մարդիկ կասկածեցին Քրիստոֆի վրա :Ճ Պատճառը Քրիստոֆի ռուսերենի լավ իմացությունն էր: «А не слишком ли хорошо для канадца говоришь по русский?», -մեր զրուցակիցներից մեկը բազմանշանակ հարցրեց Քրիստոֆին :Ճ Իրանք մտածեցին, որ եթե կանադացին շատ լավ ռուսերեն գիտի, ուրեմն էդտեղ մի բան էն չի:  Վերջը…

Ջրվեժի մոտ ամեն ինչ կայֆ էր: Ինչպես միշտ մեր Չիչխանի գեղոցկուհին իր ողջ հմայքի մեջ էր: Ֆռֆռացինք, Քրիստոֆին ցույց տվեցի մեր ճամբարի տեղը, հետո իջանք ջրվեժի տակ, ոտքերներս դրեցինք ջրի մեջ. անտանելի սառն էր: Մի քիչ հմայվեցինք ու հետ եկանք:

Իհարկե, ինչպես խոստացել էինք, հետդարձին կանգ առանք Ուստա Լալիկի մոտ:  Կրակի մեջ խորոված կարտոշկա կերանք: Ալիկը պատմեց իր պլանների մասին: Գոմ էր սարքում, մեկ էլ հանգստանալու տեղ: «Я здесь хочу рай построить!» ,- այդպես կարճ ու կոնկրետ ներկայացրեց իր հզոր նպատակը: Լալիկը մեզ հյուրասիրեց իր խոստացածը ՝«Ախպերն ախպորը չի տա» թթի օղին: Խոսքեր չկան…շատ լավն էր: Նկարվեցինք իրենց հետ ու ճամփա ընկանք: Մնացած ճանապարհն արդեն օղու ազդեցության տակ էր, դրա համար մանրամասները չեմ հիշում: Միայն հիշում եմ, որ Քրիստոֆն օղու ազդեցության տակ մի քանի անգամ գոռալով «Մարսելյեզ» երգեց: Նենց որ  Ֆրանսիայի պետական հիմնը հնչեց նաեւ Չիչխանի ձորում :Ճ Կարդալ ավելին »

Այն ամենն, ինչ շողում է․․․

Բարեւ՛, վերջերս համացանցում փնտրում էի բաց շահագործվող հանքերի եւ պոչամբարների մասին տեղեկություն ու նկարներ եւ պատահական հանդիպեցի մի հոսվածի, որը գրվել էր մի կանադացու բլոգում, ով այցելել էր Ֆիլիպիններ՝ տեսնելու ու ուսումնասիրելու Կանադայի կողմից այնտեղ երկարաժամկետ շահագործման ենթարկված 2 բաց հանքերի տեղանքների ու այնտեղի բնակչության վիճակը։ Պատմությունը շատ հետաքրքրեց, քանի որ անչափ նմանություն կար մեր երկրում կատարվող իրադարձություններին։ Ավելի ճիշտ այս հոդվածը կարդալուց հետո ես պատկերացրեցի, թե ինչ է կատարվելու Հայաստանում ու մասնավորապես այն շրջաններում, որտեղ անխնա վնասում են բնությունն ու շահագործում մեր երկրի համար անթույլատրելի չափերի հանքեր։ Միանգամից որոշեցի այն թարգմանել եւ ներկայացնել ձեզ։ Թարգմանության զգալի մասը կատարեց իմ լավ ընկեր Սիրարփի Սահակյանը : Փորձեցի կապնվել հեղինակի հետ, սակայն արդեն մի քանի օր անցել է, բայց նա դեռ չի պատասխանել իմ նամակին, որի մեջ ես թույլտվություն էի խնդրել օգտագործել նյութը եւ   գրել էի Թեղուտի մասին ։

Մի խոսքով, թե ինչքանով է լավ ստացվել, գնահատեք ինքներդ, բայց հիմնական իմաստը ամբողջությամբ պահված է։

Այն ամենն ինչ շողում է

Հեղինակ Ալեքս Ֆելիպե։ 2009 թվական

Ընդունելը, որ ես Կանադացիեմ, երբեք այդքան դժվար չէր եղել, որքան այն ժամանակ ,երբ ես անցյալ ձմեռ ուղեւորվեցի Ֆիլիպիններ՝ լուսանկարելու Կանադային պատկանող 2 բացահանքերը։ Այն փաստն անգամ, որ ես նույնպես ֆիլիպինցու արյուն ունեմ, չօգնեց։

Ես գնացի Marinduque կղզի եւ այցելեցի ՝ Placer Dome ընկերության կողմից շահագործված Marcopper-ի հանքավայրը, որը սկսել էր շահագործվել 1969 թվականին։ Հանքը փակվել է 1996թ-ին Boac գետի աղտոտվածության պատճառով . աշխարհի ամենախոշոր հանքարդյունաբերական աղետներից մեկը, որտեղ ամբարտակի ճեղքվածքը լցվել էր 3-4 միլլիոն տոննա թունավոր, ծանր մետաղներով հարուստ մնացորդներով ։Կանադական հարկատուները Կանադական թոշակային ծրագրի միջոցով շուրջ 350 միլլիոն դոլլարի ներդրում են կատարել Marinduque – ի հանքում։

Ես գնացի տեղանք, որպեսզի աչքերովս տեսնեմ երկարաժամկետ հանքարդյունաբերության հետեւանքները։. Համեմատելու համար ես նաեւ այցելեցի Toronto Ventures Incorporated (TVI)-ին պատկանող հարավային մեծ կղզի Mindano-ում գտնվող Canautan սարի վրայի ավելի նոր հանքավայրը, որի շահագործումը սկսել էր 2005թ-ին։ Այդ տարի համայնքի ներկայացուցիչները մեկնել էին Կանադա, որպեսզի պարլամենտում խոսեին ընկերության կողմից Canatuan-ում մարդկային իրավունքների խախտումների մասին։ Լիբերալները պատասխանեցին՝ հանձնարարելով կոմիտեին ստեղծել ուղեցույցներ՝ Կանադական հանքարդյունաբերող ընկերությունների համար երկրի ներսում եւ արտասահմանում։Հետո նրանք մերժել էին կոմիտեի առաջարկները։ Չնայած համայնքի բողոքներին TVI-ը CIDA -ի կողմից կանադական ֆոնդերից ստանում է ֆինանսավորում՝ ծրագիրը իրականացնելու համար։ Կարդալ ավելին »