Բլոգի Արխիվ

GNU/Linux VS MS Windows (Ազատ, կամ անազատ համակարգիչ)

Համակարգիչս միացնելուց մի քանի վայրկյան հետո ես մի 10 րոպե մտածում եմ, թե որ օպերացիոն համակարգից օգտվեմ այս սեանսի ժամանակ: Թե՛ “Linux” – ը և թե՛ “Windows” – ն ունեն իրենց առավելություններն ու թերությունները: Աշխարհը ընտելացել է “Microsoft Windows” ՕՀ – ին, քանի որ տարիների ընթացքում հենց այդ օպերացիոն համակարգն է ծրագրային ապահովման շուկայում պնդեցրել իր գերիշխող դիրքը: Համակարգիչ ոգտագործողների 80 տոկոսից ավելին օգտագործում է հենց “Windows” – ը: Դրա հիմնական պատճառը մյուս ՕՀ- երի ոչ պոպուլյար լինելու գործոնն է, այլ ոչ թե հենց “Windows” – ի բացարձակ առավելությունը՝ մյուսների նկատմամբ:

Օպերացիոն համակարգերի ընտրության հարցում օգտագործողը շարժվում է մի քանի հիմնական բնորոշիչներով: Արժեքի, մատչելիության, անվտանգության և ստաբիլության հատկություններն են հենց հիմնական բնորոշիչները:

Արժեքի առումով անհամամեմատելի են համակարգերը, քանի որ “Linux” – ի գրեթե բոլոր դիստրիբյուտիվները բացարձակ անվճար են, իսկ “MS Windowsi” գինը տատանվում է 30.000 դրամից մինչև 70.000 դրամ: Այդ միայն հենց ՕՀ-ին է վերաբերվում: Իսկ համակարգիչն օգտագործելիս մենք կարիք ենք ունենում տասնյակ ծրագրերից, որոնց մեծամասնությունը էլի վճարովի են Windows համակարգում: Իսկ Linux –ը մեզ առաջարկում է 10.000 ից ավելի բացարձակ անվճար ծրագրեր: Օրինակ՝ “Adobe Photoshop” գրաֆիկական խմբագրի արժեքն է մոտավորապես 1000 ամերիկյան դոլլար, իսկ ազատ,  բացարձակ անվճար “Gimp” խմբագիրը լիովին բավարարում է լուսանկարիչների հիմնական պահանջները, որոնց համար ուղղակի անիմաստ է 1000 դոլլար վճարել: Օգտագործողների մեծ մասը ստիպված են լինում խախտել օրենքը, որպեսզի կարողանան օգտվել “Photoshop” ից: Այս հարցում “Linux” – ն ունի բացարձակ առավելություն:

Մատչելիության տեսակետից “Winsows” – ն ընդգծված առավելություն ունի, բայց շուրջ կես միլլիոն մարդ կամավորական հիմունքներով չարչարվում են Linux ին հեշտ օգտագործելի դարձնելու համար: “Linux” ի բաց կոդը ծրագրավորողներին թույլ է տալիս ստեղծել նորանոր գրաֆիկական ծրագրեր, կատարելագործել և հասանելի դարձնել բոլորին: Հայաստանում օրինակ «Ինսթիգեյթ» ծրագրավորողների կենտրոնը թարգմանեց “Gnome” գրաֆիկական միջերեսը, Նորայր Չիլինգարյանը գրեց առաջին Հայկական “Linux” դիստրիբյուտիվը՝ “Arax-OS”- ը: Կարող եմ համարձակորեն պնդել, որ “Linux Ubuntu” – ն Windows 7 – ին գերազանցում է իր մատչելիությամբ, գեղեցկությամբ և ստաբիլությամբ:

Անվտանգության և ստաբիլության հարցում Linux- ը իրեն հավասարը չունի և չի ունենա:

“Windows” ՕՀ ի համար գրված վիրուսային, կամ վնասատու ծրագրերի թիվը դեռ 2007 թվականին “Symantec” ընկերության հաշվարկներով կազմում էր մեկ միլլիոն: Իսկ Linux ի համար գրեթե չեն գրվում այդպիսի ծրագրեր: Նրանց թիվը 500 – 1000 է, բայց քանի որ Linux օրեցօր կատարելագործվում և փոփոխվում է, վնասատու ծրագրերը կորցնում են իրենղց վնասակար հատկությունները: Ստաբիլության առումով օրինակը բերեմ հենց իմ համակարգչի վրա: 3 ամիս առաջ ես նույն օրը տեղակայեցի և՛ “Linux”, և՛ “Windows”: Այդ 3 ամիսների ընթացքում ես 1 անգամ վերաինտալյացիա եմ արել իմ “Windows”- ը, իսկ “Linux” – ի մասին կարող եմ չմտածել առաջիկա 2012 թվականի ընթացքում:

Այս փոքրիկ համեմատությունը ցույց է տալիս, որ “Windows”, օգտագործելու հենց առաջին վայրկյանից մենք խախտում ենք օրենքը, վտանգում ենք համակարգչի աշխատանքը և մեզ նեղություն ենք պատճառում և այլն, մինչդեռ կարող ենք օգտվել “Linux” – ից, լինել ազատ, պաշտպանված և հանգիստ:

Հ.Գ. Այս հոդվածը գրել եմ «Internews Armenia » Media support NGO – ի կողմից  «Խաղաղության Երկխոսություն» ՀԿ ի «Սոց. Մեդիա» խմբի անդամների համար կազմակերպված դասընթացի ժամանակ: Դասընթացը անց է կացնում Գեղամ Վարդանյանը: Դասընթացի հիմնական նպատակը «PDMandarin» բլոգը կատարելագործելն է:

«GNU/Linux» կամ բացարձակ անվճար օպերացիոն համակարգ

Մենք բոլորս քիչ թե շատ օգտվում ենք համակարգիչներից։ Մեկիս համար այն զվարճանքի առարկա է, մյուսի համար՝ աշխատանքային գործիք, իսկ ոմանց համար էլ՝ «դե, օջախ ա, թող էս ել ըլնի»․․․ Բայց, ինչ նպատակով էլ որ մենք օգտագործում ենք համակարգիչը, մեկ է, մեզ պետք են գալիս օպերացիոն համակարգեր, ծրագրեր, ուտիլիտներ և այլն։ Հիմնականում մեզ հանդիպում է Windows օպերացիոն համակարգը, որը վճարովի է, և  ստիպված ենք լինում կա՛մ վճարել, կա՛մ էլ ինչ-ինչ ճանապարհներով գտնել այն, այսպես ասած, «կոտրելու» տարբերակներ։ Մի խոսքով, ավելորդ գլխացավանք, ժամանակի վատնում, արդյունքում՝ ոչ լիարժեք ծրագրային ապահովում։
Նույնը վերաբերվում է «վինդոուսական» ծրագրերի գրեթե 80 տոկոսին։

Հենց այսպես էլ հարստանում է Բիլլ Գեյթսը։
«Բա մեզ սազո՞ւմ ա, որ մեր հաշվին ոմանք միլլիարդներ դիզեն»

1983 Ռիչարդ Ստոլլման (Richard Stallman) անունով մի ծրագրավորող հեռացավ Մասաչուսեթսի համալսարանից և սկիզբ դրեց բաց կոդով ծրագրերին` ստեղծելով GNU Project” – ը։ Ստոլլմանի նպատակերն էին անվճար և բաց ծրագրերի զարգացումն ու տարածումը։
Նրան հետևեցին տասնյակ հազարավոր ծրագրավորողներ։ Արդյունքում՝ մենք հնարավորություն ունենք 99 տոկոսով օգտվել համակարգիչներից։ Բացարձակ անվճար։ Իհարկե, եթե օգտվում ես Linux օպերացիոն համակարգից։
Շատերը Լինուքս անունը լսելիս պատկերացնում են «սև էկրան, սպիտակ տառեր»։ Դա ամենևին էլ այդպես չէ։ Գրեթե կես միլլիոն կամավոր-ծրագրավորողներ աշխատում են մի ուղղությամբ՝ Լինուքսը հասցնել կատարելության և դարձնել հանրամատչելի։
Գոյություն ունեն Լինուքսի տասնյակից ավելի դիստրիբյուտիվներ, մի քանի գրաֆիկական միջավայրեր (ի դեպ՝ Վինդոուսից հազար անգամ գեղեցիկ և մատչելի) և հազարավոր անվճար ծրագրեր, որոնք բավարարում են համակարգչից օգտվողների պահանջների 99 տոկոսը։

Ամենատարածված և օգտագործողների լայն շրջանակ ունեցող դիստրիբյուտիվները․
debian, fedora, gentoo, knoppix, mandriva, mepis (wikipedia),novell, redhat, slackware (wikipedia), suse, ubuntu, xandros (wikipedia)

Հուսով եմ, որոշ չափով հետաքրքրություն առաջացավ Լինուքսի և ընդհանրապես բաց կոդով, այսինքն՝ անվճար ծրագրերի հանդեպ։
Հաջորդ գրառումներիցս մի քանիսը կնվիրեմ Լինուքսին։
Ձեզ հուզող հարցերը կարող եք գրել քոմենթների տեսքով, կամ նամակ ուղարկել miksentmail@gmail.com հասցեին։ Հաճույքով կպատասխանեմ։