Բլոգի Արխիվ

Միացե՛ք Մաշտոցի այգու պահապաններին

Նկարը՝ Սիրանուշ Բաղդասարյանի

Ընդամենը մեկ ժամ առաջ համացանցում մի տեղեկություն տարածվեց, որ Մաշտոցի այգում նստացույց անող մեր ընկերներին չեն թույլատրել տոպրակներ կախել գլխավերեւում՝ տեղացող ձնից պաշտպանվելու համար։ 3 հոգի մոտեցել եւ սպառնացել է նրանց եւ պահանջել հանել տոպրակները։ Մերոնց մերժումից հետո այդ 3-ը կանչել են հարակից սրճարանի ոստիկաններին, որոնք նույնպես փորձել են ճնշում գործադրել մերոնց վրա։

Հիմա տեղեկություններ կան , որ մարդու իրավունքների պաշտպանի միջոցով հասել են նրան, որ տոպրակները մնան , քանի որ նստացույց անողներին թույլատրվում է։

Կարծես այսօր սկսվել է հիմնական բախումը, քանի որ վերջին մի քանի օրվա ընթացքում բոլորը սպասողական վճակում էին։ Բոլորը սպասում էին, թե Երեւանի քաղաքափետ պարոն-տարոն Մարգարյանն ինչ արձագանք կտա այս անօրինականությանը։ Երեկ քաղաքապետի հետ հանիպումից պարզ դարձավ, որ լավ մարդ չկա այնտեղ․ Քաղաքապետը իր չարաբաստիկ որոշումից հետ կանգնողը չի։ Դե իհարկե, դա էլ հենց պետք էր գազազած «Բուծիկատերերին»։ Հիմա նրանց լեզուն այսպես ասած երկար է, ու նրանք ամեն գնով փորձում են գործը հասցնել ավարտին։ Սկսել են ամենաթույլ կողմից- փորձում են ցրտի կամ ձյան ֆակտորն օգտագործել, սպառնալ՝ մերոնց «վրա մարդ բերելով»․․․․ Բայց դե մենք հոմ էդքան թույլ  չենք,  ավելին՝ մենք շատ ուժեղ ենք, թե՛  ֆիզիկապես, թե՛ հոգեպես (ԴՈՒԽՈՎ) , թե՛  խելքով եւ թե՛ հավատով։

Բոլորին կոչ եմ անում անհապաղ մեկնել Մաշտոցի այգի։ Սա բոլորիս հարցն է՝ անկախ նրանից, թե ով որտեղ է ապրում, ով որ քաղաքից ա։ Մենք ենք մեր եկրի տերը։ ՄԵՆՔ։ Եթե այսօր դեմ չկանգնենք, ապա վաղը մի ուրիշ այգի էլ կփչացնեն, հետո մի ուրիշն էլ կփչացնեն։ Էդպես փչացնելով կգան մինչեւ մեր գլխներին հասնեն։ Դրա համար էլ չենք սպասում – ԳՆՈՒՄ ԵՆՔ ՄԱՇՏՈՑԻ ԱՅԳԻ!!!

Տեղեկություններին կարելի է հետւել հիմնականում ֆեյսբուքյան հետեւյալ խմբերում՝

«ԹՌՉԿԱՆ» քաղաքացիական նախաձեռնություն

Փրկենք Թեղուտը – Save Teghut

Թվիթթերով հասանելի է #OccupyMashtotsPark հեշթեգը

Ինչպես նաեւ ինտերնետ սթրիմի միջոցով՝ ուղիղ հեռարձակում LiveStream

Այն ամենն, ինչ շողում է․․․

Բարեւ՛, վերջերս համացանցում փնտրում էի բաց շահագործվող հանքերի եւ պոչամբարների մասին տեղեկություն ու նկարներ եւ պատահական հանդիպեցի մի հոսվածի, որը գրվել էր մի կանադացու բլոգում, ով այցելել էր Ֆիլիպիններ՝ տեսնելու ու ուսումնասիրելու Կանադայի կողմից այնտեղ երկարաժամկետ շահագործման ենթարկված 2 բաց հանքերի տեղանքների ու այնտեղի բնակչության վիճակը։ Պատմությունը շատ հետաքրքրեց, քանի որ անչափ նմանություն կար մեր երկրում կատարվող իրադարձություններին։ Ավելի ճիշտ այս հոդվածը կարդալուց հետո ես պատկերացրեցի, թե ինչ է կատարվելու Հայաստանում ու մասնավորապես այն շրջաններում, որտեղ անխնա վնասում են բնությունն ու շահագործում մեր երկրի համար անթույլատրելի չափերի հանքեր։ Միանգամից որոշեցի այն թարգմանել եւ ներկայացնել ձեզ։ Թարգմանության զգալի մասը կատարեց իմ լավ ընկեր Սիրարփի Սահակյանը : Փորձեցի կապնվել հեղինակի հետ, սակայն արդեն մի քանի օր անցել է, բայց նա դեռ չի պատասխանել իմ նամակին, որի մեջ ես թույլտվություն էի խնդրել օգտագործել նյութը եւ   գրել էի Թեղուտի մասին ։

Մի խոսքով, թե ինչքանով է լավ ստացվել, գնահատեք ինքներդ, բայց հիմնական իմաստը ամբողջությամբ պահված է։

Այն ամենն ինչ շողում է

Հեղինակ Ալեքս Ֆելիպե։ 2009 թվական

Ընդունելը, որ ես Կանադացիեմ, երբեք այդքան դժվար չէր եղել, որքան այն ժամանակ ,երբ ես անցյալ ձմեռ ուղեւորվեցի Ֆիլիպիններ՝ լուսանկարելու Կանադային պատկանող 2 բացահանքերը։ Այն փաստն անգամ, որ ես նույնպես ֆիլիպինցու արյուն ունեմ, չօգնեց։

Ես գնացի Marinduque կղզի եւ այցելեցի ՝ Placer Dome ընկերության կողմից շահագործված Marcopper-ի հանքավայրը, որը սկսել էր շահագործվել 1969 թվականին։ Հանքը փակվել է 1996թ-ին Boac գետի աղտոտվածության պատճառով . աշխարհի ամենախոշոր հանքարդյունաբերական աղետներից մեկը, որտեղ ամբարտակի ճեղքվածքը լցվել էր 3-4 միլլիոն տոննա թունավոր, ծանր մետաղներով հարուստ մնացորդներով ։Կանադական հարկատուները Կանադական թոշակային ծրագրի միջոցով շուրջ 350 միլլիոն դոլլարի ներդրում են կատարել Marinduque – ի հանքում։

Ես գնացի տեղանք, որպեսզի աչքերովս տեսնեմ երկարաժամկետ հանքարդյունաբերության հետեւանքները։. Համեմատելու համար ես նաեւ այցելեցի Toronto Ventures Incorporated (TVI)-ին պատկանող հարավային մեծ կղզի Mindano-ում գտնվող Canautan սարի վրայի ավելի նոր հանքավայրը, որի շահագործումը սկսել էր 2005թ-ին։ Այդ տարի համայնքի ներկայացուցիչները մեկնել էին Կանադա, որպեսզի պարլամենտում խոսեին ընկերության կողմից Canatuan-ում մարդկային իրավունքների խախտումների մասին։ Լիբերալները պատասխանեցին՝ հանձնարարելով կոմիտեին ստեղծել ուղեցույցներ՝ Կանադական հանքարդյունաբերող ընկերությունների համար երկրի ներսում եւ արտասահմանում։Հետո նրանք մերժել էին կոմիտեի առաջարկները։ Չնայած համայնքի բողոքներին TVI-ը CIDA -ի կողմից կանադական ֆոնդերից ստանում է ֆինանսավորում՝ ծրագիրը իրականացնելու համար։ Կարդալ ավելին »

Առողջ ապրելակերպ – «Առողջ» Երկրագունդ

Մթնոլորտի աղտոտում, ծառահատում, գլոբալ տաքացում, ծխախոտ… աշխարհում ամեն ինչ ազդում է մարդու վրա՝ իր դրական ու բացասական կողմերով. բացառություններ չկան:) Քննարկենք վերը նշված երևույթները:

Մթնոլորտի աղտոտում- թերևս ամենամեծ հիմնախնդիրներից մեկը, որի համար լիարժեք լուծում դժվար թե գտնվի: Նրա հետ կապված է գրեթե ամեն ինչ. և՛ մեքենաների, և՛ գործարանների ծուխը, աղբի այրումը… հիմա որ բոլորը թվարկեմ շատ ժամանակ կանցնի, բայց կարելի է որոշ չափով լուծում տալ դրան: Առաջարկում եմ աղբի տեսակավորում, պլաստիկ շշերի, թղթի վերամշակում, անսարք մեքենաների վերանորոգում ու տեխնիկայի ոչ չարաշահում: Ծառահատումը պետք է արգելել որոշ վայրերում, ու պետք է պարբերաբար ավելացնել նրանց թիվը: Դուք գիտե՞ք, որ յուրաքանչյուր մարդուն մաքուր թթվածին շնչելու համար պետք է 10-13 ծառ, որը մեր Հայաստանում չի անցնում 3-ի սահմանը: Սա վկայում է ծառերի սակավության մասին: Դժվար չէ ծառ տնկել. եթե ամեն մարդ գոնե մեկական ծառ տնկի՝ մենք կունենանք շատ մեծ տարբերություն: Դեեե գլոբալ տաքացման մասին ոչինչ չեմ կարող ասել: Երկիր մտնող արևի ջերմությունը չի կարողանում լիարժեք դուրս գալ սահմաններից ու արդյունքում էլ Երկիրը տաքանում է: Դրա պատճառը Տիեզերք ուղարկվող անվերջ հրթիռներն են, որոնք վնասում են Օզոնի շերտը, և ոչ միայն դա: Դրա մեջ են մտնում նաև այն երևույթները, որոնք կապ ունեն մթնոլորտի աղտոտման հետ: Ծխախոտ – չնայած որ այն քիչ կապ ունի մնացածի հետ, բայց ունի մեկ ընդհանուր բան՝ ազդում է մարդու առողջության վրա: Մի-քանի տարի առաջ ես դրա մեջ ոչ-մի վատ բան չէի տեսնում: Անկեղծ, ոչ էլ հիմա, բայց այն, որ դա վնասակար է առողջությանը՝ արդեն վատ է: Ամեն մարդ ունի ընտրության իրավունք, և նա է ընտրում իր կյանքի ճանապարհը. ոչ-ոք իրավունք չունի արգելելու այն ինչ նա ուզում է անել, բայց եկեք անենք այնպես, որ մեր արածը ուրիշների կյանքի վրա չազդի ու անենք ճիշտ ընտրություն, որ հետո չփոշմանենք: ))))

Նյութը տեղադրված է նաեւ MyNews.am կայքում

Մամլո հաղորդագրություն. Դեպի Թեղուտ

ԱՐՇԱՎ ԱԿՑԻԱ ԴԵՊԻ ԹԵՂՈՒՏ

Հունվարի 15-ին բոլորս դեպի Թեղուտ: Բնապահպան ակտիվիստները կազմակերպում են ճանաչողական արշավ-ակցիա, որով կսկսվի նոր գործողությունների շարքը` ի պաշտպանություն Թեղուտի: Ներակացնելու ենք Թեղուտի հիմնախնդիրը` իր բոլոր բազմազան կողմերով: Մասնակիցները հնարավորություն կունենան սեփական աչքերով տեսնելու անտառը, շրջակա գյուղերը և հանքային ավերը:  Ավտոբուսներով Երևանից շարժվելու ենք Վանաձոր, այնտեղ հանդիպելու ենք Վանաձորի ակտիվիստներին` իրականացնելու ենք կարճ տեղեկատվական ակցիա և շարունակելու ենք ճանապարհը դեպի Թեղուտ: Թեղուտում նախատեսվում է մոտ 4կմ քայլարշավ: Ակցիայի մասին ավելին` http://www.facebook.com/events/109406975845970/

Թեղուտը Լոռվա մարզում է: Այն Հայաստանի ամենալավ պահպանված անտառն է: Թեղուտի հանքարդյունաբերական ծրագիրը, որը հաստատվել է 2007 թ. ՀՀ Սահմանադրության, օրենքների և միջազգային կոնվենցիաների բազմաթիվ խախատումներով,  իր չափերով և նախատեսվող ավերածությունների ծավալով ամենամեծն է անկախ Հայաստանի պատմության մեջ: Վերանալու և թունավորվելու է ավելի քան 1500 հեկտար էկոհամակարգ` իր անտառով, գետերով, հազվագյուտ կենդանական ու բուսական տեսակներով: Շուրջ 70 հա անտառ արդեն հատվել է և ընթանում է հանքի ենթակառուցվածքների շինարարությունը:  2012 թ. գարնանը նախատեսվում է սկսել պայթեցումները հանքի տարածքում: Թեղուտում կառուցվելու է կովկասյան տարածաշրջանի ամենամեծ պոչամբարը`  500 միլիոն տոննա խիստ թունավոր թափոններով, որոնք շատ մեծ հավանականությամբ օդի, ջրի, հողի միջոցով թափանցելու են  մարդկային օրգանիզմ` առաջացնելով նյարդային, թոքերի, սրտանոթային հիվանդություններ, մաշկի քաղցկեղ, սաղմի զարգացման արատներ:

Հանքարդյունաբերական գաղութների վերածված պետությունների (աֆրիկյան, հարավ-ամերիկյան, ասիական) փորձից հայտնի է, որ այդ երկրների բնակչության բարեկեցությունը չի ավելացել, հարստությունը լցվել է կոռումպացված պաշտոնյաների և մասնավոր բիզնեսի գրպանը: Երկրները վերածվել են զարգացած պետությունների հանքահումքային կցորդների, իսկ բնակչությունը մնացել է կոտրած տաշտակի առջև` կորցնելով թե՛ բնական ռեսուրսները, թե՛ շրջակա առողջ միջավայրը: Միջազգային այս փորձի վկայությունն են հանդիսանում նաև ՀՀ-ում գործող բոլոր հանքերը:

Բոլորս դեպի Թեղուտ … ոչնչացման ենթակա անտառի 95 տոկոսը դեռ կանգուն է:

Ակցիայի սկիզբը Երևանից` հունվարի 15-ին, առավոտյան 08:00, Բարեկամություն մետրոյի մոտից (Կիևյան փող.): Գրանցվելու և հավելյալ տեղեկությունների համար խնդրում ենք զանգել` Արփինե091309574, Գոռ 094129543, Եղիա 055878757: 

Վանաձորից եկողներին խնդրում ենք զանգել Միքայել 055614140, կամ «ԽԵ» ՀԿ 032246059

Թեղուտի պաշտպանության քաղաքացիական նախաձեռնություն

Բնությունը գանձ է…

Լինում է չի լինում, մի փայտահատ է լինում: Նա ապրում էր մի խրճիթում՝ իր ծեր մոր հետ: Նա մոտակա անտառից փայտ էր կտրում ու վաճառում, որպեսզի հոգար իր եւ իր մոր ապրուստը:Անգամ օգնում էր իր հարեւաններին: 

Նրա անունը Հայկ էր, նա ստացել էր լավ կրթություն, սակայն չգտնելով իր ստացած կրթությանը համապատասխան աշխատանք՝ թքել էր ամեն ինչի վրա եւ անտառի կողքին հիմնել էր իր խրճիթն ու ծառ կտրելով լուծում էր իր բոլոր խնդիրները: 

Չնայած որ նա այդ ճանապարհով օգնում էր նաեւ իր հարեւաններին, հարեւանները շատ էին անհանգստանում, որ իրենց անտառը օրեցօր զրկվում էր իր գեղեցկությունից ու վերածվում էր բացատի: Բայց Հայկը դեմ էր գնում բոլորին՝ ասելով, որ եթե ես ծառ չկտրեմ, ապա ես փող չեմ ունենա հաց գնելու համար: 

Բայց մի օր մի հրաշք տեղի ունեցավ: Առավոտյան ինչպես միշտ Հայկը սղոցն ու կացինը ձեռքին ճանապարհ ընկավ: Անտառ հասնելուն պես նրա աչքով ընկավ մի մենավոր ծառ: Այդ ծառը տարբերվում էր բոլորից: Հայկը զարմացած էր, թե որտեղից էր այդ անտառում բալենի հայտնվել: Բայց անգամ այդ նրան չկանգնեցրեց: Նա սղոցը մոտեցրեց ծառին, եւ այդ պահին մի հրաշք տեղի ունեցավ. բալենին խոսեց մարդկային լեզվով՝

«Մի՛ կտրիր ինձ, փայտահա՛տ, ես գիտեմ, որ դու դրանոց ես պահում քեզ ու քո մորը: Ճիշտ է ես հիմա անպետք եմ, ոչ մի բերք չեմ տալիս: Ինձ տարիներ առաջ Արմենակ անունով մի մարդ է տնկել իր տղայի ծննդյան առիթով»: 

Հայկը ապշած լսում էր: Դա նրա հայրն է եղել: Հայկը հիշեց, որ հայրն իր անունով ծառ է տնկել, բայց հոր անսպասելի մահվան պատճառով Հայկն այդպես էլ չէր տեսել այդ ծառը: Ծառը նորից խոսեց՝ 

«Ծառ մի կտրի՛ր, այլ ընդհակառակը, տնկիր, որ նա քեզ օդ ու կյանք տա, միգուցե ես էլ քեզ մի օր օգուտ կտամ»:

Հայկը երկար ժամանակ մնաց տեղում կանգնած: Չգիտեր ինչ անել, բայց որոշեց լսել ծառին: Գնաց տուն ,ամբողջ գիշեր չկարողացավ քնել: Առավոտյան վերցրեց մի դույլ ջուր եը բահ ու նորից գնաց անտառ, բայց այս անգամ նա գնաց բարի մտադրությամբ: Հասավ բալենուն, խորը շունչ քաշեց ու անցավ գործի: Նախ ջրեց ծառը, իսկ հետո բահով սկսեց փափկեցնել հողը: Հանկարծ բահը դիպավ մի կարծր բանի: Իմանալով ,թե քար է, Հայկը որոշեց փորել հողը եւ ազատել բալենուն քարերից: Փորելուց հետո նա տեսավ, որ թվացյալ քարը բնավ էլ քար չէր: Այն մի կավե կճուճ էր՝ լի ոսկե զարդերով: Հայկի ուրախությանը չափ չկար: Նա հանեց կճուճը, զարդերը թափեց հողի վրա եւ կճուճի տակ տեսավ մի թուղթ: Հանեց այն եւ սկսեց կարդալ՝

«Այս զարդերը իմ պապերի կտակած ողջ հարստությունն են, ու ես այն թաղում եմ իմ որդու՝ Հայկի անունով տնկած բալենու տակ: Ով մի օր կորոշի հոգ տանել իմ տնկած ծառի մասին, նա էլ թող վայելի այս հարստությունը՝ չմոռանալով նաեւ ինչ-որ չափ այն հատկացնել բարին գործերին -Արմենակ»:

Հայկը շփոթված զարդերը ետ լցրեց ու վազեց դեպի խրճիթը: Պատմելով իր հետ տեղի ունեցածը մորն ու հարեւաններին՝ նա իսկապես իրեն երջանիկ զգաց: Նա որոշեց իր ամեն կտրած ծառի տեղը մի նոր բալենի տնկել ու հոգ խնամել նրանց մինչեւ իր կյանքի վերջը:

Զեմֆիրա  Բեգլարյան  - 3րդ  դասարան

Հ.Գ. Բնությունը սիրում ու օգնում է մեզ այնքանով, որքանով մենք ենք սիրում ու օգնում նրան: Պետք չէ կտրել ծառերը՝ դրանց տակ գանձեր փնտրելու նպատակով, այլ պետք է խնամել նրանց, քանզի հենց ծառերն են գանձերը: Բնությունը հենց այն գանձն է, որը մեզ է տրված անշահախնդրորեն: Մենք պետք է պահենք այն ամեն գնով, ու նա մեզ կտա այն ամենը, ինչ մեզ պետք է, Սիրելի՛ Հայկի զավակնե՛ր: 

Այս պատմվածքը այսօր քրոջս աղջիկն էր գրել: Դպրոցում հրաշքների հետ կապված շարադրություն էին հանձնարարել: Ես էլ մի քիչ մոդիֆիկացրել եմ: